Wet werk en bijstand (WWB)

De Wet werk en bijstand (WWB) regelt alle zaken rondom de bijstand en de terugkeer van mensen met een uitkering naar de arbeidsmarkt. Gemeenten zijn voor 100 procent verantwoordelijk voor de bijstandsuitkeringen en voor de begeleiding bij het zoeken naar werk. Gemeenten mogen hierbij zelf bepalen hoe zij dat aanpakken. Ze moeten zich hierbij wel aan de WWB houden. In de Midden-Langstraat werken de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk in het kader van de WWB samen in de ISD.

Betaald werk is het belangrijkste middel
Elke Nederlander dient zelfstandig in zijn of haar bestaan te kunnen voorzien. Betaald werk is daarvoor het belangrijkste middel. Dit is het uitgangspunt van de WWB. Is betaald werk niet mogelijk en zijn er geen andere voorzieningen beschikbaar? Dan heeft de ISD de taak de burger te helpen met het zoeken naar werk. Zo lang er met werk nog geen zelfstandig bestaan mogelijk is, helpt de ISD de burger met het verstrekken van een bijstandsuitkering.

Werk boven uitkering
Het belangrijkste uitgangspunt van de WWB is dat werk boven uitkering wordt geplaatst. De WWB is bedoeld om iedereen die kan werken zo snel mogelijk weer een baan te laten vinden. Werk maakt immers zelfstandig. En werk zorgt ervoor dat mensen meedoen in de maatschappij. Hierbij staat de eigen verantwoordelijkheid van de burger centraal. De burger dient er alles aan te doen om te voorzien in het eigen bestaan. Pas als mensen niet in het eigen bestaan kunnen voorzien, kunnen zij aanspraak maken op ondersteuning door de ISD.

Verplichting tot re-integratie
Als u aanspraak maakt op de WWB, dan heeft u de verplichting tot re-integratie. In feite is de verstrekking van een WWB-uitkering van tijdelijke aard. Deze uitkering is bedoeld om de periode te overbruggen totdat u weer een baan heeft gevonden. Volgens de WWB wordt de hoogte van de uitkering afgestemd op uw persoonlijke omstandigheden, mogelijkheden en middelen. Daarom krijgt een alleenstaande bijvoorbeeld een andere uitkering dan iemand die is getrouwd of samenwoont en een gezin vormt. Het streven is dat klanten zo kort mogelijk in een uitkeringspositie verkeren en zo snel mogelijk aan de slag gaan op de arbeidsmarkt. De ISD probeert namens de drie gemeenten deze mensen (weer) aan het werk te krijgen. Dit doen wij door het leveren van maatwerk.

Verplicht solliciteren
Wie een bijstandsuitkering krijgt, moet proberen zo snel mogelijk weer aan de slag te gaan op de arbeidsmarkt. U bent dus verplicht om te solliciteren. Die plicht om te werken geldt voor iedereen tot 65 jaar. Alleen in uitzonderingsgevallen is een tijdelijke ontheffing van de arbeidsplicht mogelijk. Dit betekent dat u tijdelijk niet hoeft te werken.

Algemeen geaccepteerd werk
De Wet werk en bijstand gaat uit van algemeen geaccepteerd werk. Dat wil zeggen dat u ook banen moet aannemen, die niet aansluiten bij uw opleiding en werkervaring. De WWB heeft immers tot doel dat mensen zo kort mogelijk afhankelijk zijn van een uitkering. Wie nog geen werk heeft gevonden, moet ook meewerken aan activiteiten die werk in de toekomst wel mogelijk maken. U dient dus te solliciteren naar (bijna) alle soorten werk. De wet noemt dit algemeen geaccepteerd werk. Vrij vertaald komt dit neer op werk dat door vrijwel iedereen als normaal wordt gezien.

Verschillende middelen
De ISD kan verschillende middelen inzetten om terugkeer naar de arbeidsmarkt te bevorderen. Denk hierbij aan: een cursus solliciteren, een taalcursus of werkervaringsplaatsen. De ISD kan u ook gesubsidieerd werk laten verrichten. Dat is werk waarbij uw werkgever een subsidie krijgt voor de loonkosten. In de Midden-Langstraat hebben de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk hiervoor ook de handen ineengeslagen. Voor gesubsidieerde arbeid is er het intergemeentelijke Werkbedrijf voor gesubsidieerde arbeid, activering en trajecten Midden-Langstraat (WML). Het einddoel van gesubsidieerde arbeid blijft altijd ongesubsidieerd werk.

Hoe stellen wij de WWB-uitkering vast?
Bij de vaststelling van de WWB-uitkering kijken wij eerst of u zelf nog geld heeft om van te leven. Alleen als dat onvoldoende is, ontvangt u een bijstandsuitkering. Om dat vast te stellen, kijkt de ISD onder meer of u:

• inkomsten heeft uit arbeid (zoals salaris) of die voortkomen uit salaris (zoals een WW-uitkering of heffingskortingen van de Belastingdienst);
• gezinsleden heeft die inkomsten hebben;
• alimentatie krijgt;
• over vermogen beschikt (zoals spaargeld of een eigen huis). Als het vermogen lager is dan een bepaalde grens, wordt het niet meegeteld.

Hoe hoog is de WWB-uitkering?
De Wet werk en bijstand kent landelijke uitkeringsbedragen. De bedragen worden elk half jaar aangepast. Voor de meest actuele bedragen van de WWB-uitkering verwijzen wij u graag naar de website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ook op onze website kunt u de meest actuele uitkeringsbedragen aantreffen.

De wet maakt onderscheid tussen:

• gehuwden/ongehuwd samenwonenden/gezinnen
• alleenstaande ouders
• alleenstaanden

Toeslagen
Op basis van de landelijke bijstandsbedragen bepaalt de ISD hoe hoog uw uitkering wordt. De ISD kan uw uitkering namelijk hoger of lager vaststellen dan de norm. Hiervoor kent de ISD een zogenoemde toeslagenverordening. Daarin staat voor welke groepen bijstandsgerechtigden de norm wordt verhoogd of verlaagd en welke voorwaarden daarbij gelden.

Uitkeringsaanvraag en beschikking
Als wij uw uitkeringsaanvraag hebben behandeld, ontvangt u van ons een zogenoemde beschikking. Hierin staat precies hoe hoog uw uitkering is. Ook kunt u in deze beschikking lezen wat wij van u verwachten met betrekking tot het vinden van werk. Ten slotte krijgt u informatie over de gevolgen van het niet nakomen van de afspraken.

Verplichtingen
In het algemeen moet u zich houden aan de volgende verplichtingen:

• Verantwoordelijkheid tonen voor uw eigen levensonderhoud.
• De plicht om te werken.
• Informatieplicht.
• De plicht om mee te werken.
• Identificatieplicht.

Niet nakomen van verplichtingen
Als u zich niet aan de afspraken houdt, krijgt u te maken met een verlaging van uw uitkering. De WWB kent namelijk maar één soort straf voor het niet nakomen van verplichtingen: het verlagen van de uitkering. De ISD omschrijft wanneer iemand de verplichtingen niet nakomt en bepaalt de hoogte en duur van de verlagingen die daarbij horen.